Yaşamımızın her anında şu veya bu şekilde insanlarla bir ilişki içindeyiz. Anne, baba kardeş, eş dost, iş hayatında veya okul hayatında kısacası yaşamımız sonlanıncaya kadar bir şekilde insanlarla ilişkilerimiz devam eder.
Bu ilişkiler içinde gözlemlerimiz ve hayat tecrübelerimizle birlikte hepimizin kafasında bir iyi insan profili ve tanımlaması şekilleniyor. Bir bakıyorsun hep birilerini memnun etmekle geçmiş hayatın, hep onun suyuna gitmişsin hep iyi olma çabası içinde olmuşsun. Sonra bir gün bu isteklerden birini yerine getirmediğin zaman hemen seni, kişiliğini sorgulama içine giren insanlarla karşılaşırsın. O anda tüm iyi insan profilin, hayallerin başkalaşıyor.
Bu gerçeği gördükten sonra geriye dönüp bir muhasebe içine girersin. Gerçekte iyilik nedir? İyi insan kimdir? İyi insan nasıl olunur? gibi soruları kendine ve çevrene sorma gereği duyarsın. Bu soruyu Tolstoy'a da sormuşlar; Nasıl ''iyi insan'' olunabilir? Önce ''kötülük ve kötü insan'' hususunda mutabık olmak lazım" demiş. Peki, kötü insan kimdir? diye sormuşlar. Verdiği cevap tam kişilik tahlili bir cevap; ''Kendi mutluluğundan başka hedefi olmayan insan, en kötü insandır.'' Yani kötü insan, bencil olan insandır, tanımlamasını yapmış. Bu bencilik aynı zamanda büyük çatışmalarımızın ve yaşadığımız bireysel ve toplumsal trajedilerin de sebebi değil midir? Kendi gerçekliği dışında bir gerçekliği kabul etmeyen insanlar kötü insanlar değil midir? Öyle durumlarla karşılaşırsın ki bir kişi iş yerindeki çalışma arkadaşlarının tümünün huzurunu kaçırabiliyor, motivasyonlarını düşürebiliyor.
Bir ailenin veya bir köyün mutluluğunu huzurunu kaçırabilen insanlar gibi..... Yine öyle politikacılar ortaya çıkar ki politikalarıyla bir bölgeyi ve ülkeyi bir ırkın, bir dinin, bir mezhebin ya da kendi ikbali ve etrafında kümelenmiş bir zümrenin çıkarı uğruna ateşe atabilir. İnsanların acı çekmesinde bir behis görmezler. Onun için iyilikten önce esas kötülüğün tanımını bulmak önemlidir. Çünkü kötülük iyilik postuyla bir gizeme dönüşebiliyor. Senin onu tanınmanı zorlaştırıyor.
Ancak çıkar, menfaat ilişkilerinde gerçek kişilikler ve kötülüğün mayası ortaya çıkabiliyor.
Tayyar ÖZBEY/ 03.12.2024
