• BIST 100

    9078,43%-1,59
  • DOLAR

    38,44% -0,10
  • EURO

    43,51% -0,47
  • GRAM ALTIN

    3987,95% -2,01
  • Ç. ALTIN

    6483,07% -2,19

ERZURUM’ DA HIDRELLEZ KUTLAMA GELENEKLERİ

Zekiye Çomaklı Çimen Basma: Hıdrellez ( Ruzi Hızır) Bayramı Erzurum da tarih boyunca 6 Mayıs ta daha sonraları 1 Mayıs ta bahar bayramı veya Çimen Basma adı ile kutlanır.

GÜNDEM 30.04.2025 19:20:00 77 0
ERZURUM’ DA HIDRELLEZ KUTLAMA GELENEKLERİ

Zekiye Çomaklı Çimen Basma: Hıdrellez ( Ruzi Hızır) Bayramı Erzurum da tarih boyunca 6 Mayıs ta daha sonraları 1 Mayıs ta bahar bayramı veya Çimen Basma adı ile kutlanır. Hıdrellez kutlamaları genel olarak yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, özellikle Abdurrahman Gazi türbesinde, Serçeme Deresinde, ya da bulundukları yere yakın bir yatırın yanında yapılmaktaydı. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denilirdi. Hıdrellezde haşlama patates ve haşlanmış yumurtanın yanı sıra hurma tatlısı, helva, kete, çörek, kuru köfte yanında baharın taze yeşillikleri, taze kuzu eti ve kuzu ciğeri yeme âdeti, vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır. Ayrıca bugünlerde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır. Erzurum’da Hıdrellez kışın sonu, yazın başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Özellikle köylerde, BABA takvimine göre yıl iki bölüm olarak kabul edilmektedir. Bunların biri yaz, diğeri de kıştır. 6 Mayıs ile 7 Kasım arasındaki 186 gün yaz, 8 Kasım ile 5 Mayıs arasındaki 179 gün de kış günleridir. 8 Kasım’da başlayıp 5 Mayıs’ta sona eren kış günlerine ise Kasım günleri denmektedir. Hıdrellez, Hızır ve İlyas peygamberlerin buluştuğu gün olarak kabul edilir 40-45 yıl öncesine kadar halk 5 Mayıs günü kırlardan 41 çeşit ot toplamakta, bunları içi su dolu bir küp veya kazana koyar, sabah kalkınca bu suyla tüm aile bireyleri yıkanırmış. Bununla ailenin temiz olacağına,  hastalıklardan arınıp, zindelik kazanılacağına inanılırdı.   Hıdrellez sabahı erkenden kalkılıp evlere söğüt dalı asılır. Söğüt dalının evlere asılmasının veya vücudun herhangi bir yerine bağlanmasının, sağlık getireceğine inanılmaktadır Günümüzde fazla olmamakla birlikte 6 Mayıs gecesi, ateş yakılıp üzerinden atlanır. Eski yıllarda, Hıdrelleze bir hafta kala hazırlıklar başlayarak Evlerde temizlik yapılır ve Hıdrellez pikniği için yiyecekler önceden hazırlanırdı. … ¬¬ Hıdrellez akşamı (5 Mayıs) genç kızlar ellerine kına yakarlar. Evin bereketi gitmesin diye kimseye tuz ve ekmek, peynir ve yoğurt mayası verilmez.  Hıdrellezden 1 gün önce (5 Mayıs) kırlardan 41 çeşit ot, toplanır. Bunlar suya konulur ve Hıdırellez sabahı bu su ile el –yüz yıkanır, yıl boyu sağlıklı olunacağına inanılır.   Eğlencelerin yapılacağı yerler önceden tespit edilir. Çadırlar kurulur ve eş, dost, konu komşu, hısım akraba haberdar edilir. O gün herkes erkenden kalkıp kırlara gider veya evin düz bacasına çıkar kahvaltı yapılır. Eski Erzurum evlerinin bacaları çatısız ve toprak olduğu için erkenden yeşerir ve mevsimin ilk yeşilliği bacalarda görülür. Hıdrellez kutlamalarını yapıldığı yerler olarak bacalar ilk akla gelen yerlerdir. Hıdrellez günü şehir halkı Abdurrahman Gazi Türbesi Sultan Sekisi, Boğaz ve Köşk gibi mesire yerlerine gider. Bu yerlerin dışında Hasankale ve İstanbul yolu üzerinde ağaçlı, sulu ve yeşillik yerler, Tortum ilçesinin bahçeleri de tercih edilirdi. O gün kutlamaların yapıldığı her yerden semaver dumanları yükselir, demli çaylar içilerek yarenlikler yapılırdı. Erzurum şehir merkezindeki önemli mesire yerlerinden Köşk’ün dört bir yanına serilen kilimler hasırlar ve kurulan çadırlarda fakir zengin her tabakadan insan bir araya toplanır ve kaynaşırlar. Hanımların önceden hazırlayıp getirdikleri kuru köfte, kete, çörek, baklava, börek, et kavurma, yumurta, civil peynir ve taze lor gibi yiyeceklerle ortak sofralar kurulur. Bu günlerde yumurtalar renk renk boyanır kendi çocuklarına ve komşu çocuklarına verilir. Hıdrellez günü ikindi saatlerinde çay içmek için toplanan genç kızlar, bir çömleğin içine kendilerine ait bir eşyayı (boncuk, yüzük) atarlar. Küçük bir çocuğun gözlerini bağlayarak çömlekten boncuk ve yüzükleri tek tek çektirirler. Bu sırada mani bilen biri kızlar için tek tek mani söylerler. Kimin eşyası hangi manide çömlekten çekilmiş ise; o genç kız, o maniyi kendine göre yorumlar. Hıdrellez günü un elenmez, ekmek pişirilmez, çamaşır yıkanmaz,  dikiş dikilmez,  kavga edilmez. Un elenip ekmek pişirilmediği için bir gün önceden yağsız “gugul” denilen bir tür ekmek (tuzlu çörek te denilir) yapılır. Bu ekmek yumruk büyüklüğünde veya yumurtadan biraz büyük minik bir somun şeklinde yapılır tandırda pişirilir. bekâr kızlar bu ekmeği yapar ve ertesi gün yani Hıdırellez günü ikindi ezanından önce evlerinin bacasına atarlar. Ekmekler kuşlar tarafından hemen kapışılır ve kimin evine doğru uçarsa o kız o eve gelin gidecek diye yorumlanır. Hıdrellez akşamı ikindiden sonra bahçede bulunan gül ağacının altına insanlar isteklerinin resmini çizerler. Ev isteyen ev şekli, araba isteyen araba şekli, hayvan isteyen hayvan şekli, evlilik isteyen sevdiğini canlandıran bir resim çizer ve dilekte bulunurlar. Bunu yapmakla o yıl içerisinde isteklerinin gerçekleşeceğine inanırlar. Kırkı çıkmamış bebek kız çocuklarının özellikle on beş yaşını geçmemiş kız çocuklarının kulakları Hıdrellez günü delinir.  Yaşlı kadınlar veya köy ebesi kadınlar bu işleri yaparlardı. Kendileri kız çocuklarının kulaklarını büyük bir iğne ile deler, deliğin kapanmaması için kulağa kaygan, özellikle ibrişimden yapılmış kalınca bir iplik geçirirlerdi. Boyu çok uzun olanların başına hıdrellez sabahı çubukla vurulur (Boyu daha fazla uzamamasın diye)  Hayvanların sütünün çok olması için Hıdrellez günü süt pişirilmez, gece pişirilir. Sütü olmayan komşulara süt verilir, yayıkta ayran yapılıp komşulara dağıtılır. Hıdırellez’de yağan yağmur altın, gümüş kadar değerlidir. . Bereketli olduğunu bildiren bazı atasözleri vardır. “Hıdrelleze kadar bir tutam, Hıdrellezden sonra tutam tutam.”,  “Az bilirim uz bilirim, Hıdrellezden sonra yaz bilirim.” , “Kul sıkışmayınca Hızır yetişmez.” Atasözleri hala kullanılır. GUGUL: Aynen bildiğimiz ekmek hamuru gibi fakat biraz sert bir hamur tutulur ve minik somunlar şekline getirilip tandırda pişirilir. Yağ yumurta, yoğurt kullanılmaz, Hıdırellez’e mahsus bir çörektir, yemek için değildi

AK Parti, parti yöneticileri için "Teşkilat Akademisi" eğitimi düzenleyecek

Babacan: Erdoğan eliyle hukuk telef oluyor

DR. MEHMET BEKİR ŞEN’DEN CESUR ÇAĞRI: KADINLARIN BEDENLERİYLE BARIŞMASI İÇİN İLK ADIMI ATMASI GEREKİYOR

Bu Cuma Vizyonda Yer Alacak Filmler Belli Oldu

Üsküdar Üniversitesi 10. Bilim ve Fikir Festivali başlıyor!

AKIL VE ZEKA OYUNLARI TURNUVASI

TÜGEM BODRUM BAŞKANI SEVİL ECE GÜMÜŞ’TEN UYARI: “GÖRMEDEN KAPORA VERMEYİN, YATIRIMINIZ KABUSA DÖNMESİN”

Emeklilere rekor promosyon

Kurban Tebliği' Resmi Gazete'de: Kesim kurallarına uymayana 668 bin lira ceza yolda

Başkanlar emekçileri uğurladı

Yeniden Refah Partisi'nden Kanal İstanbul'a tepki

BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş'tan 1 Mayıs mesajı

1 MAYIS EMEK VE DAYANIŞMA GÜNÜ KUTLU OLSUN

ETÜ TÜBİTAK Projesi ile Yuan Hanedanı’nda Kağıt Paranın Serüvenini Araştıracak

TBMM komisyonu, Kartalkaya'da yakınlarını kaybeden aileleri dinledi

Başkan Oral, 'Ceza sadece takıma değil'

" SABRIMIZ ARTIK TAŞMIŞTIR!

Süper Loto’da rekor büyük ikramiye 600 milyon TL’yi aştı!

HAMDİ ULUKAYA, BEYAZ SARAY’A DAVET EDİLEN 50 CEO ARASINDA

AİLE HEKİMLİĞİ ÇALIŞANLARINDAN 1 MAYIS MESAJI!

Sanayici ve iş insanı Erkan Güral AK Parti Genel Başkan Vekili Yardımcılığı görevine atandı

JCB 220X Şanlıurfa'da Boy Gösterdi: Viranşehir ve Siverek Tanıtım Günleri Yoğun Katılımla Gerçekleşti!

KOZMETİK SEKTÖRÜNDE ÜRETİCİLER İÇİN YENİ PAZARLARA ERİŞİM FIRSATI

BAKAN IŞIKHAN'DAN TOPLU SÖZLEŞME ZAMMI AÇIKLAMASI

Başkan Papağan'dan 1 Mayıs İşçi Bayramı Mesajı

Başkan Nuhoğlun'dan 1 Mayıs İşçi Bayramı Mesajı

İYİ Parti Gik üyesi Canan Ucar'dan 1 Mayıs İşçi Bayramı Mesajı

NurolBank, KAGİDER’in FEM Sertifikasını Almaya Hak Kazandı

Filistin Yeniden Yapılandırma ve Kalkınma Konferansı Başladı

Omurga cerrahisinin kalbi İstanbul’da attı…

Yükleniyor

Üsküdar Üniversitesi 10. Bilim ve Fikir Festivali başlıyor!

AKIL VE ZEKA OYUNLARI TURNUVASI

TÜGEM BODRUM BAŞKANI SEVİL ECE GÜMÜŞ’TEN UYARI: “GÖRMEDEN KAPORA VERMEYİN, YATIRIMINIZ KABUSA DÖNMESİN”

1 MAYIS EMEK VE DAYANIŞMA GÜNÜ KUTLU OLSUN

ETÜ TÜBİTAK Projesi ile Yuan Hanedanı’nda Kağıt Paranın Serüvenini Araştıracak

TBMM komisyonu, Kartalkaya'da yakınlarını kaybeden aileleri dinledi

Başkan Oral, 'Ceza sadece takıma değil'

" SABRIMIZ ARTIK TAŞMIŞTIR!

Süper Loto’da rekor büyük ikramiye 600 milyon TL’yi aştı!

HAMDİ ULUKAYA, BEYAZ SARAY’A DAVET EDİLEN 50 CEO ARASINDA

AK Parti, parti yöneticileri için "Teşkilat Akademisi" eğitimi düzenleyecek

Babacan: Erdoğan eliyle hukuk telef oluyor

Başkanlar emekçileri uğurladı

Yeniden Refah Partisi'nden Kanal İstanbul'a tepki

BTP Genel Başkanı Hüseyin Baş'tan 1 Mayıs mesajı

Sanayici ve iş insanı Erkan Güral AK Parti Genel Başkan Vekili Yardımcılığı görevine atandı

Başkan Nuhoğlun'dan 1 Mayıs İşçi Bayramı Mesajı

İYİ Parti Gik üyesi Canan Ucar'dan 1 Mayıs İşçi Bayramı Mesajı

Babacan'dan Erdoğan'a 'hedefe ulaştık' tepkisi: İnsanların aklıyla alay etmeyin

Erbakan Cumhurbaşkanı adaylığımızın da net olduğunu ifade ediyoruz" dedi.

Bu Cuma Vizyonda Yer Alacak Filmler Belli Oldu

1. ÇOCUK ŞARKILARI SÖZ VE BESTE YARIŞMASI FİNAL KONSERİ İÇİN GERİ SAYIM BAŞLADI

Zihin okuma düşünce sürecine bir müdahale mi?

GAİN’in çok sevilen, çok izlenen dizisi “Mahsun J”nin ikinci sezonu GAİN izleyicisiyle buluştu

Klasik gitarın ustasından Brazilya müziği coşkusu

İSTANBUL CEVAHİR’DE 23 NİSAN COŞKUSU!

BİTMEMİŞ PROJELERDE EV SAHİBİ OLMAK: BÜYÜK RİSK Mİ, BÜYÜK FIRSAT MI?

Bu Cuma Vizyonda Yer Alacak Filmler Belli Oldu

15 Yaşında Kurulan Hayalin 40 Yıllık Yolculuğu!

Yükselen Yıldızlar: Yerel Oyunlardan Küresel Sahneye

DR. MEHMET BEKİR ŞEN’DEN CESUR ÇAĞRI: KADINLARIN BEDENLERİYLE BARIŞMASI İÇİN İLK ADIMI ATMASI GEREKİYOR

Omurga cerrahisinin kalbi İstanbul’da attı…

TOD 47.Bahar Sempozyumu 9-11 Mayıs tarihlerinde İstanbul’da

MAGNEZYUMDA ASIL OLAN EMİLİM ORANIDIR

ROBOTİK CERRAHİ ANNE OLMA ŞANSINI ARTIRIYOR!

Diş eti çekiliyorsa kemik de eriyordur!

ESTETİK YAPTIRMAK İSTEYENLERİN EN SIK DÜŞTÜĞÜ 5 HATA!

Koronavirüsle beraber 25-44 yaş arasında kalp krizi oranı yüzde 30 arttı

‘Görünürde Normal Aile’ gizli kalmış bir çocukluk çağı travmasıdır!

TOBB ETÜ Hastanesi, Avrupa'nın Genç Jinekologlarını Ağırlıyor

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.Galatasaray 31 25 1 5 48 80
2.Fenerbahçe 31 23 2 6 49 75
3.Samsunspor 32 16 10 6 9 54
4.Beşiktaş 31 14 7 10 16 52
5.Eyüpspor 32 14 10 8 11 50
6.İstanbul Başakşehir 31 14 11 6 7 48
7.Trabzonspor 31 12 10 9 13 45
8.Göztepe 31 11 10 10 12 43
9.Konyaspor 32 12 13 7 -3 43
10.Kasımpaşa 31 10 9 12 -2 42
11.Gazişehir Gaziantep 31 12 13 6 -2 42
12.Kayserispor 31 10 11 10 -10 40
13.Antalyaspor 31 11 13 7 -21 40
14.Rizespor 31 11 16 4 -14 37
15.Sivasspor 32 9 16 7 -10 34
16.Alanyaspor 31 9 15 7 -11 34
17.Bodrum FK 32 9 16 7 -13 34
18.Hatayspor 31 4 20 7 -29 19
19.Adana Demirspor 31 2 25 4 -50